Viettel và cơ hội làm chủ công nghệ IoT Roaming: Từ hạ tầng quốc gia đến kết nối xuyên biên giới

IoT – Cuộc cách mạng âm thầm thay đổi thế giới

Internet of Things (IoT) không còn là một khái niệm xa vời trong các phòng thí nghiệm. Đó là khi chiếc đồng hồ báo thức tự động gửi tín hiệu cho máy pha cà phê, là khi xe ô tô tự động điều hướng dựa trên dữ liệu giao thông thời gian thực, hay là khi hàng nghìn cảm biến trong một nhà máy tự động điều chỉnh nhiệt độ để tối ưu hóa năng lượng.

Theo báo cáo của công ty tư vấn PwC (1), IoT đang trở thành động lực chính của chuyển đổi số. Có tới 81% lãnh đạo doanh nghiệp khẳng định IoT đóng vai trò then chốt cho sự thành công của họ và 73% công ty xếp hạng IoT là công nghệ ưu tiên hàng đầu trong danh mục đầu tư những năm tới.

Sức mạnh thực sự của IoT không chỉ nằm ở việc kết nối, mà là ở khả năng thu thập dữ liệu khổng lồ. Khi kết hợp với Trí tuệ nhân tạo (AI), IoT tạo ra những "cỗ máy biết tư duy". Thống kê từ Global Digital IQ (2) cho thấy: 53% doanh nghiệp đang tích hợp AI vào hệ sinh thái IoT để phân tích dữ liệu và đưa ra các quyết định tự động, giúp giảm thiểu sai sót do con người và tối ưu hóa hiệu suất vận hành lên tới 30-40%.

IoT mang tính ứng dụng cao, và được sử dụng rộng rãi tại các doanh nghiệp hàng đầu (PwC).

Dấu ấn Viettel: Tiên phong kiến tạo hạ tầng kết nối vạn vật

Tại Việt Nam, Viettel Telecom tự hào là đơn vị dẫn dắt thị trường IoT với những bước đi thần tốc và bài bản. Những cột mốc vàng của Viettel trong lĩnh vực này bao gồm:

• Hạ tầng NB-IoT quy mô lớn: Viettel là một trong 50 nhà mạng đầu tiên trên thế giới triển khai thành công mạng NB-IoT (Narrowband-IoT, hay IoT băng thông hẹp) (3) – công nghệ chuyên dụng cho các thiết bị cần vùng phủ sâu, tiêu thụ năng lượng thấp và thời gian sử dụng pin lên tới 10 năm. Hiện nay, chúng ta đã phủ sóng 100% các thành phố trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM và đang mở rộng ra toàn quốc.
• Hệ sinh thái đạt giải thưởng quốc tế: Nền tảng quản lý kết nối Viettel IoT Platform (Innoway) đã chứng minh năng lực công nghệ Việt Nam trên trường quốc tế khi giành giải thưởng Asia Communication Awards 2022, và giải Vàng tại IT World Awards 2023 (4) (5). Đây là "bộ não" quản trị hàng triệu kết nối đồng thời, giúp khách hàng doanh nghiệp theo dõi, kích hoạt và bảo mật thiết bị chỉ qua một giao diện duy nhất.
• Tăng trưởng ấn tượng: Tính đến nay, nền tảng của chúng ta đã quản lý hơn 500.000 thiết bị kết nối (6), hỗ trợ đa dạng các lĩnh vực từ quản lý công tơ điện thông minh, giám sát hành trình vận tải đến nông nghiệp công nghệ cao.

Giao diện của nền tảng Viettel Innoway (ảnh: Viettel).

IoT Roaming – Chiến lược "vượt đại dương" của Viettel

Hãy tưởng tượng một container hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam đi châu Âu. Để chủ doanh nghiệp tại Việt Nam biết chính xác nhiệt độ bên trong container hay vị trí của nó tại cảng Rotterdam, thiết bị định vị cần phải tự động kết nối vào mạng viễn thông của các nước sở tại mà không cần thay SIM hay can thiệp thủ công. Đó chính là sức mạnh của IoT Roaming.

Tiềm năng thị trường qua những con số:

• Doanh thu bùng nổ: Doanh thu từ dịch vụ IoT Roaming toàn cầu dự kiến sẽ vượt mức 2 tỷ USD vào năm 2029 (7).
• Lưu lượng dữ liệu: Dự báo lượng dữ liệu được tạo ra từ các kết nối IoT di chuyển xuyên biên giới sẽ tăng trưởng tới 1.140% trong giai đoạn 2022-2027.
• Thế trận toàn cầu: Số lượng thuê bao IoT toàn cầu dự kiến đạt 4,3 tỷ vào năm 2026. Hiện tại, các "ông lớn" như China Mobile (800 triệu thuê bao) hay Vodafone (142 triệu thuê bao) đang dẫn đầu (8). Đây chính là động lực để Viettel Telecom tăng tốc để chiếm lĩnh thị phần.

Giải mã công nghệ chuyên sâu: Viettel có thể chuẩn bị những gì?

Để hiện thực hóa cơ hội này, Viettel Telecom có thể triển khai các định hướng nghiên cứu, thực hiện những cải cách sâu rộng về mặt kỹ thuật, giải quyết những bài toán hóc búa của ngành viễn thông hiện đại.

Thứ nhất, chuyển đổi hệ thống tính cước Roaming (Từ TAP sang BCE): Các thiết bị IoT thường gửi dữ liệu rất nhỏ (chỉ vài KB), nhưng với tần suất dày đặc. Hệ thống tính cước truyền thống (TAP) dựa trên dung lượng (MB) không còn hiệu quả. Viettel đang áp dụng giao thức BCE (Billing and Charging Evolution). BCE cho phép tính phí linh hoạt theo số lượng thiết bị (IMSI) và các chỉ số chất lượng dịch vụ, giúp tối ưu hóa doanh thu từ các đối tác quốc tế.

Thứ hai, công nghệ eUICC (eSIM) – Phá bỏ rào cản pháp lý: Nhiều quốc gia như Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ hay Trung Quốc có quy định khắt khe, cấm các thiết bị sử dụng "Roaming vĩnh viễn" (Permanent Roaming). Để giải quyết, Viettel có thể triển khai giải pháp eUICC. Công nghệ này cho phép thay đổi cấu hình nhà mạng từ xa qua sóng (OTA). Khi thiết bị của khách hàng Viettel di chuyển vào vùng cấm, nó sẽ tự động chuyển đổi thành "thuê bao địa phương", giúp tuân thủ tuyệt đối luật pháp quốc tế mà vẫn giữ được kết nối thông suốt.

Thứ ba, tối ưu hiệu năng với Local Breakout (LBO): Thông thường, dữ liệu roaming phải quay về mạng gốc (Home-routing) rồi mới đi ra internet, gây độ trễ (latency) cao và cực kỳ hao pin thiết bị. Viettel đang nghiên cứu triển khai Local Breakout, cho phép dữ liệu xử lý ngay tại mạng của đối tác roaming. Điều này đặc biệt quan trọng với các ứng dụng yêu cầu phản hồi nhanh như xe tự lái hay điều khiển thiết bị y tế từ xa.

 Bản lĩnh Viettel: Biến thách thức thành cơ hội

Tất nhiên, con đường chinh phục IoT Roaming không chỉ có hoa hồng. Chúng ta phải đối mặt với rủi ro thất thoát doanh thu nếu không quản lý tốt các thiết bị "roamer lạ" tràn vào mạng mình.

Tuy nhiên, với tinh thần của người Viettel, chúng ta chọn cách đối đầu bằng công nghệ:

• Phân tích dữ liệu lớn (Big Data): Sử dụng AI để nhận diện chính xác các thiết bị roaming dài hạn trên mạng Viettel, từ đó có cơ sở thương thảo hợp đồng công bằng với các nhà mạng quốc tế.
• Hợp tác chiến lược (Aggregators): Viettel tích cực tham gia vào các nền tảng cộng gộp lưu lượng toàn cầu để đơn giản hóa việc quản lý hàng trăm đối tác roaming, giúp giảm chi phí vận hành và tăng khả năng tiếp cận khách hàng đa quốc gia.

• Cơ hội từ IoT và IoT Roaming là vô tận, nhưng nó chỉ thuộc về những ai có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm cao nhất. Chúng ta đang nắm giữ trong tay hạ tầng NB-IoT hiện đại nhất, một nền tảng quản trị đạt giải thưởng thế giới và một tinh thần kỷ luật thép. Hãy cùng nhau tiếp tục sáng tạo, tận tâm với từng khách hàng doanh nghiệp, để mỗi thiết bị kết nối mang thương hiệu Viettel đều là một lời khẳng định về chất lượng và bản sắc Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới.

  Nguồn tham khảo:

  (1) PwC 21st Century CEO Survey: https://www.pwc.com/gx/en/industries/communications/assets/pwc-ai-and-iot.pdf

  (2) PwC Digital IQ Survey: https://www.pwc.de/de/digitale-transformation/iot-done-right-how-to-kick-start-your-iot-journey.pdf

  (3) Báo chính phủ: https://baochinhphu.vn/mot-nha-mang-cua-viet-nam-trien-khai-thanh-cong-cong-nghe-nb-iot-102252379.htm

  (4) Dân trí: https://dantri.com.vn/cong-nghe/lam-chu-ket-noi-iot-de-bao-ve-du-lieu-so-cua-nguoi-viet-20231023084936086.htm

  (5) Viettel: https://viettel.com.vn/vi/tin-tuc-va-su-kien/tin-tuc/lan-dau-tien-viet-nam-co-san-pham-iot-gianh-giai-thuong-lon-tai-asia-communications-awards-2022/

  (6) VNExpress: https://vnexpress.net/nua-trieu-thiet-bi-ket-noi-nen-tang-quan-ly-iot-cua-viettel-4618740.html

  (7) Juniper Research: https://www.juniperresearch.com/research/telecoms-connectivity/roaming/iot-roaming-research-report/

  (8) Illuminaire: https://illuminaire.io/iot-roaming/